-
-
odpimplsowaiinne
Bardzo często przywołuje się w dyskusjach, opisujących wady i zalety
konstrukcji kolumn, szczególnie o konstrukcjach kolumn basowych,
tzw: odpowiedź impulsową.
Postaram się to wyjasnić, w miarę przyjaznym językiem, równocześnie
starając sie objaśnić jaki ma ten aspekt ma wpływ na brzmienie
kolumny.
Porównajmy membranę głośnika do wahadła. Przeciętnie masa układu
drgającego głośnika 18 cali, dobrej klasy to ok 200gramów, a głośnika 12
cali dobrej klasy to ok 140 gramów. Zatem przymocujmy równoważne
ciezary membran do np; żyłek o podobnej długości, tworząc wahadła.
Odchylamy oba cieżarki na taką samą odległość od pionu, i obserwujemy
jak zachowują sie takie wahadełka. Zapewne zauważycie, że wcześniej
przestanie się poruszać te wahadełko z mniejszym cieżarkiem. To wynika z
praw fizyki, i jest łatwe do wyliczenia. Jeśli policzylibyśmy, ile razy
na sekundie poszczególne wahadło wykonuje pełną amplitudę, czyli ruch
od idealnego ułożenia żyłki w pionie, porzez odchyelenie w jedną stronę,
a potem w druga, i znowu do idelanego pionu, to mamy częstotliwość
danego wahadła.
Membrana głośnika, to praktycznie to samo, co takie wahadełko, z
określoną masą, i częstotliwością , co w danych głośnika jest podane
jako Fs. Jest to zatem częstotliwość, przy której głośnik silnie
rezonuje. Jest to wada każdego głośnika, bo, każdy impuls dostarczany do
niego, poza ruchem wymuszonym sygnałem ze wzmacniacza, podudza tą
membrane do drgania tą uprzywilejowaną częstotliwością podaną jako Fs, w podawanych parametrach T-S, a Fb(
to trzeba zmierzyć...)w przypadku konkretnej obudowy. Jeśli dany głośnik, wstawimy do określonego typu
obudowy, o określonym współczynniku tłumienia, czy przekładając to na
nasze wahadełko, przyspieszania jego zatrzymania sie, to bedzie to
wygaszanie drgań, trwało krócej, co jest korzystne dla nas, bo szybciej
zaniknie podbarwianie inetresującej nas częstotliwości wzmocnionej i
dostarczonej do głośnika, tą jego uprzywilejowaną, niekoniecznie nas
interesujacą.
Czyli wraz z szybszym wygaszaniem nieporządanej
częstotliwości rezonansu własnego głośnika, mamy lepsza jakość
emitowanego dźwięku!!!
Jeśli założmy, że obudowa klasyczna B-R, ma współczynnik
tłumienia, przyśpieszania wygaszania tej nieporzadanej częstotliwości =
2,( założenie teoretyczne, tylko do zademonstrowania problemu...),
czyli skraca o połowę, to tyczy to tak samo głośnika 18 cali, jak i w
odpowiednio skonstruowanej obudowie dla głośnika 12 cali.. Skoro ,
z naszego doświadczenia wynikło, że wahadełko z mniejszą masą szybciej
się zatrzymuje, zatem odnosząc to do głośnika z mniejszą masą układu
drgającego, będzie tak samo. Zatem jeśli od samego początku, mniejsza i
lżejsza membrana ( lżejsze wahadełko), szybciej sie zatrzymuje, to
jeśli skrócimy to o połowe, to i tak dłużej bedzie rezonować,
głośnik, z cięższą membraną ( większy ciężar wahadełka.
Zatem lepsza odpowiedź impulsowa, to jest mniejsza zawartość w sygnale
porządanym, wady głośnika w postaci jego rezonasu własnego,
który podbarwia nam sygnał właściwy, a jeśli jest to im szybciej
wygasa. Zatem chcąc zastosować czas jako jednostke do opisu tego
parametru, należałoby ustalić czas od momentu pojawienia siętego
podbarwiania rezonansem własnym głośnika do jego zaniku, lub zejścia do
tak niskiego poziomu, że nie wpływa to na dźwięk właściwy pierwotny,
dostarczony sygnałem elektrycznym do głośnika przez wzmacniacz.
Innym sposobem oceny odpowiedzi impulsowej, jest sprawdzenie reakcji
głośnika / kolumny na skok jednostkowy. Jako skok jednostkowy, można
założyć podłączenie do akumulatora, a moment pojawienia się napięcia
uznajemy za ten "skok". Na rysunku zaznaczony jest jako "prostokąt"
linia przerywaną. Linia ciągła pokazuje oscylogram ( zdjęcie) sygnału
zdjętego mikrofonem z tak "potraktowanego" głośnika/kolumny. Jak widać,
kiepski głośnik, lub konstrukcja kolumny, na pierwszej fotce, jak w tym
"wahadełku" drgania membrany trwaja długo po pojawieniu sie tego
napięcia (skoku jednostkowego). Dolny rysunek przedstawia głośnik/
kolumnę z dobrą odpowiedzią, gdzie "brudu" własnego rezonansu głośnika
jest bardzo mało...
Jak widać na tych rysunkach,
membrana osiaga pełna amplitudę pierszego
impulsu - odpowiedzi na ten skok jednostkowy, z pewnym
opóźnieniem , a czas narastania zbocza narastającego tego skoku
jednostkowego
odpowiada czasowi narastania dla zdecydowanie większej częstotliwości,
niz widoczna gasnąca sinusojda, zatem gdybyśmy jako sygnał sterujący
głosnik, zastosowali bardzo krótki impuls ze zboczem o
większym czasie narastania i opadania,
niz odpowiada to jego Fb, to... nie bedzie tego zjawiska.
Konkluzja.
Efekt pobudzenia głośnika najmocniej nastepuje wtedy, gdy
częstotliwość
dostarczona ze wzmacniacza jest równa
częstotliwości rezonansowej (Fb) w tej obudowie i im większa zostanie
wymuszona amplituda wychylenia membrany w odniesieniu do stanu
spoczynku. Idąc tym tropem
myślenia, można by wysnuć wniosek, że należy tak skonstruowac kolumnę,
aby Fb zastosowanego głośnika, była powyżej jego górnego zakresu
eksploatacji...(odcięcia)..
Ale tak się nie bardzo da...
Zatem, każda konstrukcja to kompromis między wieloma czynnikami,
czasami wykluczajacymi się. Dlatego wiele prostych symulatorów
obudów, nie bierze wszystkich czynników pod uwagę, a
doświadczony konstruktor korzysta z nich tylko w pewnym zakresie, a
reszta wynika z jego wiedzy, której nie ma "komputer", oraz
doświadczenia.
Dlatego przestrzegam przed odudowami z allegro, albo oferowanymi przez "konstruktorów" forumowych...
Tyle w uproszczeniu teorii, ale jak ma sie to, czego muzycy, chcą wyjaśnić najbardziej, dźwięków...
W muzyce, kazdy jej element, dźwiek wydawany przez jakis instrukent, ma
swój poczatek, wybrzmiewanie, i koniec. Muzyka tez nie jest
chaotycznym zbiorem róznych dźwięków, a sciśle
uporzadkowanym,( inaczej mielibyśmy kakafonie, co swietnie przedstawiają
fragmenty z prób indywidualnych orkiestry, przed koncertem), gdzie
określone instrumenty włączją się w okreslonym czasie, z okreslonym
wybrzmiewaniu, i czasie trwania. Określone grupy instrumenmtów,
graja w "takt", czyli ich wybrzmiewanie rozpoczyna sie w odpowiednim czasie.
-
Copyright© 2026 Krzysztof Jasiński
Counter-Zähler.de